Kitap tanitimi.

Bahire Uzman Inan ve Muruvvet Atalay (1998). Kibris Turkunun Degisim ve Gelisiminde Kibris Turk Kadin Dernekleri, 2 cilt. Dogu Akdeniz Universitesi Kibris Arastirmalari Merkezi Yayinlari, DAU Basimevi, Gazimagusa, KKTC.

**********

Bahire Uzman Inan ve Muruvvet Atalay'in birlikte hazirladiklari Kibris Turk'unun Degisim ve Gelisiminde Kibris Turk Kadini adli calisma 1998 yilinda Dogu Akdeniz Universitesi Kibris Arastrimalari Merkezi'nce iki cilt olarak yayimlandi. Calismanin birinci cildi 171 sayfasi ana metin, 38 sayfasi ekler olmak uzere 209 sayfadan olusmaktadir. Arastirmasi ve yayina hazirlanmasi Bahire Uzman Inan tarafindan yapilmistir. Ikinci cilt ise 137 sayfasi ana metin olmak uzere, toplam 171 sayfadir. Arastirilmasi ve yayina hazirlanmasi Bahire Uzman Inan ve Muruvvet Atalay tarafindan

birlikte yapilmistir. Her iki ciltte de arastirmacilarin arastirdiklari konular, kendi imzalari altinda ayri ayri yer almishr. Arastirmacilar aralarinda isbolumu yaparak, uzun bir calismanin urunu olarak kronolojik bir siralama ile Kibris'daki Turk kadin orgutlenmelerini 1994 yilino kadar derinlemesine anlatmakta; basim tarihi olan, 1998 yilina kadar gecen olgulari kisaca ozetlemektedirler.

Arastirma, 1930'lardan baslayarak Kibris Turk kodininin bagimsizlik savasiminda, once Ingiliz somurge yonetimine karsi, doha sonra ise Rum yonetimelerine karsi, sivil toplum orgutleri olarak neler yaptiklarini, nasil orgutlendiklerinin; siyasol ve askeri mucadelelerde, Kibris Turk toplumunun diger kurum ve kuruluslari ile nasil isbirligi icerisinde calistiklarini ortaya koymayi amaclamarktadir.

Kibris'taki ingiliz yonetimindeki kadin orgutlenmelerini anlatan 1. ciltte, ilk kadin orgutlenmesi olarak "Lefkosa Turk Kadinlari Cemiyet-i Hayriyyesi", "Lapta Sefkat Yurdv", "Yardimci Analar Kurumu", "Viktorya Kiz Mektebi Mezunlari Kurumu", "Magusa Turk Bayanlar Yardim Cemiyeti" adli orgutler anlatilmaktadir. Kulupler olarak; "Turk Bayanlar Klubu", "Varlik Klubu", "Magusa Bayanlar Klubu", "Larnaka Turk Bayanlar Klubu" incelenmistir. Kadin derneklerinin 1952-60 yillari arasindaki incelenmesinde ise, "Kibris Turk Kadinlar Birligi" ve ona bagli olarak "Baf", "Guzelyurt", "Magusa", "Larnaka" ve "Limasol" subeleri incelenmistir. Kibris Cumhuriyeti'nin kurulus ve zonaeris yillari olan 1960 ve 1963 yillari arasinda ise, "Limasol Yardim Sevenler Dernegi" arastirilmistir. Bahire Uzman inan ve Muruvvet Atalay tarafindan yayina hazirlanan calismanin ikinci cildinde ise, Kibris Turku'nun oz yonetim donemleri olarak adlandirilan 1963'den gunumuze kadar gecen sure, uc donem altinda toplanarak incelenmeye calisilmistir. Bu donemler, "1973-1974 Gecici Kibris Turk Yonetimi Donemi", 1974-1983 Kibris Turk Federe Devleti Donemi" ile "Kuzey Kibris Turk Cumhuriyeti Donemi 1983-1994" donemleridir.

Kibris Cumhuriyeti'nin kuruldugu 1960 yilindan sona erdigi 1963 yilina ve ondan sonra gelen gecici Turk Yonetimi doneminde kadin sivil toplum orgutlenmeleri acisinda fazla hareketlilik gorulmemektedir. Bu donemde yalnizca 1969 yilinda, "Beyarmudu Turk Kadinlar Birligi" kurulmustur. Bu orgut, kirsal kesimde yapilan ilk kadin orgutlenmesidir. O gunun kosullarina gore oldukca gelismis bir yerlesim yeri olan Beyarmudu, Turkiye'deki koy enstitulerine benzer bir olusum icerisinde, sosyal yardimlasma amacli da olsa, kadin konusunda orgutlenen ilk koy olarak Kibris Turk kadin orgutlenmeleri icerisinde onemli bir yere sahiptir.