Meral Altindal, Osmanli'da Kadin, Istanbul: Altin Kitaplar Yayinevi.(Turkish language article)

Meral Altindal, Osmanli'da Kadin, Istanbul: Altin Kitaplar Yayinevi, 1994, 284 sayfa, ISBN 975-405-506-8

Osmanli'da Kadin, incelemelerini kadin uzerinde yogunlastiran Meral Altindal'in Osmanh'da Harem ve Buyuk Siginak'tan sonra gelen ucuncu kitabidir. Yazar bu kitabinda "Kimdir Osmanli Kadini sorusunun cevabini bulmaya calismistir. Dilimize deyim olarak yerlesen ve serefli, cesur biraz da otoriter kadini tarif etmek icin kullanilan "Osmanli Kadini" nin portresini hem toplum icinde hem de ozel yasantisinda kimi zaman belgeleri kimi zaman da anilari ve gozlemleri degerlendirerek cizmeyi amaclamistir.

Kitap kronolojik bir temele oturtulmustur. Anadolu'da yasayan uygarliklarin kadina vermis oldugu degerin ele alindigi bolumden sonra eski Turk toplumlarinda kadin anlayisi ortaya konulur. Gocebe hayat tarzini benimseyen bu topluluklarda kadinin da erkek kadar sorumluluk yukleniyor olmasi onun hem sosyal hayata aktif olarak katilmasini hem de sorumluluklari nispetinde hak elde etmesini saglamaktadir. Bu bolumde Islamiyet'in kabulunden sonra temasta bulunulan Bizans-Fars kulturunun etkisiyle degisen kadin kavramina da kisaca deginilir.

Anadolu'ya yerlesme surecinde onemli roller ustlenen Ahi teskilati ve bunun kadinlar kolu olan Baci Teskilati anlatilir. Osmanli'nin kurulus doneminde Padisahlarin yabancilarla yaptigi evlilikler ve bunlarin sonuclan da ilk bolumun konulari arasindadir. Bu evliliklerin siyasi amaclarla yapiliyor olmasi dolayisiyla kadinlarin siyasi amaclar icin kullanilmalari bir sure sonra hanedan kadinlarinin bu durumu benimseyip yonetim icine girme isteklerinin artmasini saglar.

Devamli taarruz halinde bulunan bir toplum olmak, Osmanli toplumunda yeni alanlar olusmasina yol acacaktir: Esir pazarlari, esirlere muamele, bunlarin alimsatimlari da uzerinde durulan diger konulardandir.

Osmanli Devleti'nin siyasi ve sosyal hayatinin birinci elden kaynaklari olan seriye sicillerinden evlilik, bosanma ve kadinin mulkiyet hakki gibi konular da cesitli alintilarla orneklenmistir.

Fatih doneminden baslayarak hareme kapanmaya baslayan kadinin sosyal hayatla iliskisi neredeyse tamamen kopar. Kadini ev icinde de geri plana iten cesitli uygulamalar (poligami, azalan miras payi vs.) saraydan baslayarak topluma yayilir. Urettim yaptigi icin sehirli kadindan daha ozgur olan koylu kadin ise fermanlardan da, yasaklardan da uzakta yasamistir.