Tanzimat donemi Turk romaninda kadin uzerine bir degerlendirme.(women in Turkish novels in the Tanzimat Period; text mainly in Turkish)

Ozet

Turk tarihinde bir donum noktasi olan Tanzimat donemi, devlet ve toplum yapisinda onemli degisiklikleri beraberinde getirmistir. Fikri ve sosyal alanda bu degisimin bariz olarak hissedildigi kurumlardan biri de ailedir. Bu donem romanlari oncelikle toplumu egitmeyi amaclamis ve romanlarda kadinin yeri egitim ve batililasma ekseninde ele alinmistir. Elestirilen kadin tiplerinin yani sira, idealize edilmis kadinlara da yer verilmistir. Bu degerlendirme, tarih kitaplarinda goremedigimiz, kadinin yasadigi degisimi somut ve detayli orneklerle sunma amacini tasimaktadir.

Anahtar Kelimeler Tanzimat, kadin, hikaye, roman, batililasma.

**********

Tanzimat fermani ile birlikte yeni ve farkli bir medeniyet dairesine giren Osmanli Devleti siyasi, sosyal, fikri ve idari yapusinda onemli degisiklikler yapmistir. Pek cok sahada kendisini derinden hissettiren bu degisimin altinda yatan amac, bozulan kurumlari islah etmek ve gelismis dunya devletlerinin ileri yonlerini ornek alarak, devleti ve halkiyla guclu bir yapi ortaya koyabilmekti. Bu gecis surecinde, sosyal yapi icerisinde aile kurumunun ve kadinin yasadigi degisim, oldukca onemli gelismeleri ve basarilari beraberinde getirmistir. Sosyal hayatin kucuk bir ornegi olan aile ve ailenin onemli bir uyesi konumunda kadinin sahip oldugu gelisme cizgisi, ayni zamanda Tanzimat'in toplum hayatina ne derece tesir ettigini de ortaya koymaktadir.